Achter het net vissen. Je hart luchten. Iets onder de knie hebben. Deze en soortgelijke uitdrukkingen zijn en worden zo vaak gebruikt dat ze nauwelijks nog een verrassende impact hebben. Ze zijn kortweg saai. Om je taalgebruik te verlevendigen en te verrijken kun je een paar dingen doen.
Gebruik zo’n uitdrukking niet
Zo eenvoudig kan het zijn. In plaats van ’Hij miste de boot’ schrijf of zeg je concreet wat je bedoelt: ’Hij kwam net te laat om zijn kans te grijpen.’ En ’Ze luchtte haar hart’ kun je zonder al te veel inspanningen vervangen door ’Ze vertelde alles wat haar dwarszat.’ Zulke aanpassingen maken je taalgebruik bovendien helderder en persoonlijker.
Bedenk je eigen variant
Dat kan natuurlijk ook. Er zijn al zo veel varkentjes gewassen dat de shampoo inmiddels op is. Je kunt als alternatief een draak temmen. Het ritme van de dans kennen is origineler dan iets onder de knie hebben. En de ochtendmist laten optrekken is een waardige variant voor de kat uit de boom kijken.
Bewerk een bestaande uitdrukking
Dat is de kers op de taart is nog zo’n voorspelbare uitdrukking. Met een minuscule aanpassing maak je een maximaal verschil. Vooral in een specifieke context. Zo stond in een artikel over Van der Valk Hotels & Restaurants deze uitspraak van een medewerkster die maar al te blij was met de nieuwe vinylvloer in een van de vestigingen: ’Dat is de kers op de appelmoes.’ Geweldig!